03 aug '26 Who you gonna sell? Dode koeien!
Dode koeien in de portefeuille: waarom verliezen loslaten zo moeilijk is
In een vorig artikel hadden we het over ossen en de betrouwbaarheid van schattingen. Vandaag willen we het hebben over koeien. Dode koeien.
In het onwaarschijnlijke geval dat u er zelf geen heeft, herkent u ze vast wel: aandelen die ooit een goed idee leken, maar om uiteenlopende redenen de verwachtingen niet hebben ingelost en toch nog steeds in de portefeuille blijven zitten.
Voor een dode koe is er nochtans maar één oplossing: het vilbeluik bellen.
Alleen blijkt dat in de praktijk vaak moeilijker dan het klinkt.
Behavioral finance: hoe cognitieve biases beleggingsbeslissingen beïnvloeden
De verklaring daarvoor vinden we vaak terug in behavio(u)ral finance, probeer dat maar tien keer snel na elkaar te zeggen, het vakgebied waar psychologie en economie elkaar ontmoeten. Het onderzoekt hoe emoties en denkfouten onze financiële beslissingen beïnvloeden.
In de jaren ’70 en ’80 identificeerden psychologen Daniel Kahneman en Amos Tversky tal van cognitieve biases, waarna econoom Richard Thaler deze inzichten vertaalde naar financiële modellen. Sindsdien is er een stroom aan studies en publicaties verschenen over hoe emoties en denkfouten onze beleggingsbeslissingen beïnvloeden.
Waarom is een verlieslatend aandeel verkopen zo moeilijk?
Verkopen betekent toegeven dat de oorspronkelijke beslissing niet het verhoopte resultaat opleverde. En toegeven dat we ongelijk hadden, blijft moeilijk. Het is nu eenmaal gemakkelijker om externe factoren met de vinger te wijzen.
De overtuiging die aan de aankoop ten grondslag lag, laten we niet zomaar los. Ondermaatse prestaties worden al snel als tijdelijk gezien, of toegeschreven aan een gebrek aan begrip door de markt.
Overmoed speelt daarin een rol, al klinkt dat misschien scherper dan bedoeld. De fundamenten van een bedrijf veranderen meestal niet abrupt. Net daarom schuilt het gevaar erin dat we vooral informatie zoeken die onze oorspronkelijke thesis bevestigt, terwijl we negatieve signalen negeren.
De rol van ankerpunten en emotionele verbondenheid met aandelen
Is er op vakantie een grotere dopamineshot dan dat ultieme souvenir te scoren na hevig afdingen? We vergeten daarbij dat de verkoper louter door het noemen van de verkoopprijs de spelregels bepaalde en wellicht nog steeds de betere deal sluit.
Iets gelijkaardigs gebeurt bij beleggingen. De eerste prijs, aankoopkoers, koersdoel of eerdere piek, fungeert als anker.
Dat referentiepunt weegt vaak zo zwaar dat we zelfs bij nieuwe informatie moeite hebben om er veel van af te wijken.
We hechten bovendien meer waarde aan wat we bezitten. Denk aan een woning: voor een makelaar is het vastgoed, voor de eigenaar een thuis. Die emotionele meerwaarde leidt vaak tot overschatting. Hetzelfde geldt voor aandelen. Hoe beter we een bedrijf kennen, hoe sterker de neiging om die kennis ook emotioneel te valoriseren.
Tegen de tijd dat de veranderende fundamenten duidelijk worden en de ratio het haalt van de denkfouten, is de koers vaak al flink onder de aankoopprijs gezakt. En dat doet pijn. Veel pijn.
Onderzoek toont aan dat verliezen psychologisch ongeveer dubbel zo zwaar wegen als winsten. Bovendien verkiezen mensen vaak een hoger waarschijnlijk verlies boven een kleiner, maar zeker verlies. Verkopen maakt het verlies definitief en vormt dus een hoge mentale drempel.
Verliesaversie: waarom beleggers liever niets doen
Daardoor voelt niets doen vaak veiliger dan handelen. Niet alleen door verliesaversie, maar ook omdat beleggers spijt willen vermijden.
Want stel dat het aandeel net na verkoop opnieuw begint te stijgen?
De gedachte om niet alleen verlies te nemen, maar vervolgens ook een mogelijke remonte te missen, maakt een verkoopbeslissing vaak nog moeilijker.
Wanneer is het tijd om een verliezend aandeel te verkopen?
Dat betekent uiteraard niet dat elke koersdaling aanleiding moet geven tot een verkoop.
Sommige bedrijven gaan door tijdelijke moeilijke periodes, terwijl de onderliggende investeringscase overeind blijft. De geschiedenis van de financiële markten staat vol voorbeelden van kwaliteitsbedrijven die periodes van forse onderprestatie kenden alvorens opnieuw aan te knopen met groei.
De relevante vraag is daarom niet of een aandeel onder de aankoopprijs noteert, maar of de oorspronkelijke redenen om het aandeel te bezitten nog steeds geldig zijn.
Zijn de fundamenten intact? Is het langetermijnverhaal nog geloofwaardig? Of zijn de omstandigheden fundamenteel gewijzigd?
Wanneer die laatste vraag positief beantwoord wordt, ontstaat het risico dat een verlieslatende positie vooral kapitaal blijft bezetten dat elders misschien productiever kan worden ingezet.
Tot slot
Dode koeien blijf je niet voederen.
Hoe moeilijk ook, rationeel beleggen vereist dat we onze beslissingen voortdurend herevalueren in het licht van nieuwe informatie en dat we onze ingebakken biases trachten te herkennen.
Dat betekent niet dat elke tegenvaller meteen tot verkoop moet leiden. Wel dat kapitaal best terechtkomt waar de toekomstige opportuniteiten het grootst zijn en waar de investeringsthese nog steeds overeind blijft.
Want uiteindelijk is elke euro die vastzit in een "dode koe" een euro die elders niet kan renderen.
Het vilbeluik bellen voelt zelden comfortabel. Maar net zoals bij veel beleggingsbeslissingen blijkt wat psychologisch moeilijk is, op lange termijn vaak de meest rationele keuze.
Wat kunt u hieruit meenemen?
De moraal is eenvoudig, maar niet vanzelfsprekend:
Erken uw denkfouten. Verliezen wegen psychologisch zwaarder dan winsten, en net dat vertroebelt uw oordeel op het moment dat helderheid het belangrijkst is.
Stel telkens de juiste vraag. Niet "sta ik in verlies?", maar "zijn de redenen waarom ik dit aandeel kocht nog steeds geldig?"
Laat uw kapitaal renderen waar de kansen het grootst zijn, niet waar de emotionele band het sterkst is.
Dat is precies hoe wij werken: elke positie beoordelen we op haar eigen merites, los van de aankoopprijs en los van het verhaal dat we onszelf graag vertellen. Zo blijft uw portefeuille een weerspiegeling van waar u vandaag in gelooft, niet van beslissingen uit het verleden.
Een objectieve blik van buitenaf maakt dat een stuk makkelijker. Want het moeilijkste is zelden de analyse. Het moeilijkste is toegeven dat een koe echt dood is, en niet alleen even ziek.
Ik zoek begeleiding na de verkoop van mijn bedrijf
Plan een vrijblijvend gesprek met ons in
Disclaimer: Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor algemene informatie- en educatieve doeleinden en vormt geen individueel beleggingsadvies, geen beleggingsaanbeveling, noch een aanbod of uitnodiging om financiële instrumenten te kopen of verkopen. Beleggen brengt risico's met zich mee. De waarde van beleggingen kan zowel stijgen als dalen en u kunt uw inleg verliezen. Rendementen uit het verleden bieden geen garantie voor toekomstige resultaten.
Door Kristof De Graeve
Blijf op de hoogte en schrijf u in voor onze updates.
Je bent met success ingeschreven op de nieuwsbrief.